Jakość przywiązania u osób dorosłych ze zdiagnozowanym płodowym zespołem alkoholowym
1 Instytut Psychologii oraz Wydział Teologiczny, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Katowice, Polska
2 Pracownia Diagnostyki i Terapii Zaburzeń Rozwojowych, Lędziny, Polska
3 Fundacja Fastryga, Lędziny, Polska
4 Oddział Kliniczny Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego, Katedra Psychiatrii i Psychoterapii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Katowice, Polska
5 Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu Sp. z o.o., Sosnowiec, Polska
6 Centrum Stymulacji Rozwoju Dziecka, Poznań-Smochowice, Polska
Adres do korespondencji: Monika Kornaszewska-Polak, Wydział Teologiczny, Uniwersytet Śląski w Katowicach, ul. Jordana 18, 40-043 Katowice, tel.: +48 32 356 90 56, e-mail: monika.kornaszewska-polak@us.edu.pl
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (2), p. 165–176
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0017
STRESZCZENIE

Cel: Celem badania było określenie charakteru wzorców przywiązania w grupie dorosłych osób z płodowym zespołem alkoholowym (foetal alcohol syndrome, FAS) pochodzących z rodzin zastępczych, adopcyjnych i biologicznych. Zakładano, iż osoby te rozwijają pozabezpieczne style przywiązania w większym stopniu, niż to ma miejsce w populacji ogólnej. Materiał i metoda: W badaniu uczestniczyły dwie grupy po 30 osób. Procedura badania składała się z dwóch faz. W pierwszej wykonano diagnozę występowania objawów FAS u dzieci na podstawie Czterocyfrowego Kwestionariusza Diagnostycznego FASD – tzw. Kwestionariusza Waszyngtońskiego. Miało to na celu ocenę spektrum poalkoholowych wrodzonych zaburzeń rozwojowych. W drugiej fazie zbadano charakter przywiązania u 30 osób z FAS będących obecnie młodymi dorosłymi, wykorzystując do tego polską wersję kwestionariusza Experience in Close Relationships-Revised. Dodatkowo w obu fazach przeprowadzono poszerzone wywiady z rodzicami lub opiekunami badanych z FAS. W celu porównania wyników tych osób w stosunku do populacji ogólnej zbadano grupę kontrolną – 30 osób młodych dorosłych z wykluczonym FAS. Wyniki: Dorosłe osoby ze zdiagnozowanym FAS osiągały wysokie wyniki w przywiązaniu pozabezpiecznym, w którym znaczącą rolę odgrywały unikanie przywiązaniowe i obawa przed tworzeniem bliskich relacji. Stopień braku ufności przywiązaniowej wśród osób z FAS jest znacząco wyższy niż w populacji ogólnej. Wśród wskazanych prototypów przywiązaniowych w grupie osób z FAS dominował typ zaabsorbowany – 40%, mniej częsty był ufny – około 27% – i oddalająco-unikający – około 23%. W grupie kontrolnej dominował typ ufny – dotyczyło to ponad 61% osób. Rzadziej odnotowano typ zaabsorbowany – około 21% – oraz lękowo-unikający – około 13%. Wnioski: W przywiązaniu osób dorosłych ze zdiagnozowanym FAS dominują pozabezpieczne style przywiązania oparte na unikaniu i niepokoju, które mogą prowadzić do zaburzeń w kształtowaniu więzi. Trudności w tworzeniu bliskich związków u dorosłych osób z FAS mogą prowadzić do znacznego obniżenia poziomu jakości życia.

Słowa kluczowe: płodowy zespół alkoholowy, przywiązanie, dorosłość