Style przekazywania trudnych diagnoz na podstawie analizy Kwestionariusza Przekazywania Złych Wiadomości
1 Department of Health Psychology, Collegium Medicum, Jagiellonian University, Krakow, Poland
2 Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Krakow, Poland
3 Bioinformatics and Telemedicine, Collegium Medicum, Jagiellonian University, Krakow, Poland
Correspondence: Jakub Lickiewicz, Kopernika 25, 31-501 Kraków, Poland, tel.: +48 12 424 72 86, e-mail: jlickiewicz@cm-uj.krakow.pl
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (3), p. 248–254
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0031
STRESZCZENIE

Celem pracy jest identyfikacja czynników determinujących efektywną komunikację pomiędzy lekarzem i pacjentem, a także stworzenie narzędzia oceniającego umiejętności lekarzy w zakresie przekazywania złych wiadomości rodzinie pacjenta. Materiał i metody: W badaniu zastosowano metody kwestionariuszowe w grupie 94 lekarzy z trzech szpitali w Małopolsce. Kwestionariusz Przekazywania Złych Wiadomości (Breaking Bad News Skills, BBNS), autorstwa Wioletty Szwed-Łopaty i Jakuba Lickiewicza, opisuje zachowanie lekarza w kontakcie z rodziną pacjenta. Wyniki: W celu określenia struktury czynników Kwestionariusza Przekazywania Złych Wiadomości zastosowano eksploracyjną analizę czynnikową. Do określenia liczby czynników użyto kryterium wykresu osypiska. Do oceny adekwatności doboru próby do badania wykorzystano miarę Kaisera– Mayera–Olkina (KMO) oraz test sferyczności Bartletta. Analiza czynnikowa wykazała pięć czynników odwołujących się do najbardziej typowych zachowań lekarzy. Są to: Komunikacja (COM), Bariera Emocjonalna (EMO), Partnerstwo (PAR), Wsparcie (SUP) oraz Empatia i Współczucie (EMP). Pierwszy z utworzonych czynników (8 pytań) skupia twierdzenie dotyczące komunikacji lekarza z pacjentem (COM), drugi (8 pytań) koncentruje się bardziej na twierdzeniach związanych z kontekstem emocjonalnym, jaki towarzyszy lekarzowi w czasie przekazywania złych wiadomości (EMO). Kolejny czynnik (5 pytań) obejmuje twierdzenie dotyczące kontekstu o charakterze partnerskim (PAR). Czwarty czynnik (5 pytań) dotyczy budowania środowiska wspierającego (SUP). Ostatni czynnik obejmuje 4 pytania związane z empatią i współczuciem lekarza (EMP). Wnioski: Wyniki analiz statystycznych wskazują, że Kwestionariusz Przekazywania Złych Wiadomości powinien być używany w dalszych badaniach naukowych, jak również może być zastosowany w wielu obszarach praktyki psychologicznej.

Słowa kluczowe: przekazywanie złych wiadomości, eksploracyjna analiza czynnikowa, równania strukturalne