2018, Vol 18, No 2
Zmiany obrazu klinicznego zaburzeń zachowania u adolescentów hospitalizowanych psychiatrycznie w latach 1990–2015. Praca porównawcza
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 127–136
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0015
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy było porównanie grupy pacjentów z rozpoznaniem z kręgu zaburzeń zachowania i emocji hospitalizowanych na oddziale psychiatrii dla młodzieży Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie w latach 1990–1991 z grupą hospitalizowaną w latach 2014–2015 pod kątem obrazu klinicznego, sytuacji opiekuńczej, a także częstości i cech hospitalizacji. Materiał i metoda: Materiał badawczy stanowiły historie chorób pacjentów hospitalizowanych w latach 1990–1991 i 2014–2015 z rozpoznaniem z kręgu zaburzeń zachowania i emocji. Dokumentację przeanalizowano pod kątem danych demograficznych, danych dotyczących hospitalizacji, sytuacji opiekuńczej, narażenia na przemoc, jak również wybranych objawów typowych dla zaburzeń zachowania i emocji w okresie adolescencji. Wyniki: Uzyskane wyniki wskazują na ponad trzykrotny wzrost liczby hospitalizacji pacjentów z rozpoznaniem z kręgu zaburzeń zachowania i emocji w analizowanym okresie. Ponadto w latach 2014–2015 odnotowano istotnie statystycznie większą niestabilność sytuacji opiekuńczej pacjentów, większą liczbę prób samobójczych i większą liczbę samookaleczeń w porównaniu z latami 1990–1991. Wnioski: Wydaje się, że zaobserwowany wzrost częstości hospitalizacji adolescentów z zaburzeniami zachowania i emocji może się wiązać ze wzrostem częstości występowania impulsywnych zachowań autoagresywnych w postaci samookaleczeń i prób samobójczych u pacjentów z tej grupy. Pogorszenie stabilności sytuacji opiekuńczej (mimo niejasności co do skali i natury zjawiska w szerszej populacji) oraz związana z tym mniejsza wydolność systemów opiekuńczych w przypadku kryzysu, jakim jest narastanie impulsywnych zachowań autoagresywnych u młodzieży, stanowią kontekst, w którym interwencyjna hospitalizacja psychiatryczna okazuje się koniecznością. W świetle uzyskanych wyników i wstępnie tłumaczących je hipotez powstaje dodatkowe pytanie o wydolność i organizację psychiatrycznej opieki ambulatoryjnej, służb pomocowych opiekujących się badaną grupą pacjentów oraz ich rodzin, które stanowią „pierwszą linię” możliwych oddziaływań terapeutycznych.

Słowa kluczowe: psychiatria młodzieży, zaburzenia zachowania, celowe samouszkodzenia, hospitalizacja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nieadaptacyjne schematy poznawcze, radzenie sobie ze stresem a poziom obciążenia u opiekunów osób ze schizofrenią. Doniesienie wstępne
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 137–145
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0016
STRESZCZENIE

Cel: W badaniu analizowano związek między odczuwanym przez opiekunów osób chorych na schizofrenię ciężarem opieki a posiadanymi przez nich nieadaptacyjnymi schematami poznawczymi w ujęciu Younga i współpracowników oraz strategiami radzenia sobie ze stresem. Poznanie tego obszaru problemowego może być ważne dla planowania i wdrażania programów wsparcia dla osób opiekujących się krewnymi chorującymi psychicznie. Materiał i metody: Trzydziestu opiekunów krewnych chorych na schizofrenię wypełniło ankietę socjodemograficzną oraz Zarit Burden Interview Version 1.0 (ZBI), Kwestionariusz Schematów Younga (YSQ-S3-PL) i kwestionariusz Mini-COPE. Wyniki: Stwierdzono istotne zależności między odczuwanym ciężarem opieki a wskaźnikami socjodemograficznymi, schematami nieadaptacyjnymi oraz adaptacyjnymi i nieadaptacyjnymi strategiami radzenia sobie ze stresem. W przypadku chorych na schizofrenię, u których współwystępowała jednocześnie depresja i/lub uzależnienie od alkoholu, opiekunowie odczuwali znacząco większy ciężar opieki niż w przypadku chorych, u których występowały obok choroby psychicznej choroby somatyczne. Większy ciężar opieki charakteryzuje opiekunów, którzy mają wyższy poziom ośmiu z osiemnastu schematów w ujęciu Younga i rzadziej korzystają z aktywnego radzenia sobie ze stresem. Odnotowano również korelacje między nieprzystosowawczymi schematami i strategiami radzenia sobie. Wnioski: Pracując z opiekunami krewnych chorych na schizofrenię, należy zwrócić szczególną uwagę na współistnienie u ich podopiecznych zaburzeń, takich jak depresja czy nadużywanie alkoholu. Ponadto pomoc powinna koncentrować się na próbach zmiany nieadaptacyjnych schematów u opiekunów, które mogą blokować stosowanie przez nich przystosowawczych strategii radzenia sobie.

Słowa kluczowe: obciążenie opieką, chorzy na schizofrenię, schematy poznawcze
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena występowania autodestruktywności pośredniej u osób z rozpoznaniem zaburzeń depresyjnych i lękowych
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 146–159
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0017
STRESZCZENIE

Cel: Autodestruktywność pośrednia obejmuje zachowania, których prawdopodobny negatywny skutek jest upośredniony przez dodatkowe czynniki. Głównym celem badania była ocena zachowań o charakterze autodestruktywności pośredniej u osób z objawami lęku i/lub depresji (w porównaniu z grupą kontrolną, złożoną z osób bez zaburzeń psychicznych). Materiał i metoda: Grupę kliniczną stanowiło 40 pacjentów Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Były to osoby zgłaszające się z objawami lęku i/lub obniżonego nastroju. Równoliczną grupę kontrolną stanowiły osoby bez zaburzeń psychicznych. Zastosowano polską wersję skali chronicznej autodestruktywności (Chronic Self-Destructiveness Scale, CS-DS) Kelley w adaptacji Suchańskiej oraz Szpitalną Skalę Lęku i Depresji w wersji zmodyfikowanej (Hospital Anxiety and Depression Scale – Modified, HADS-M) autorstwa Snaitha i Zigmonda. Opracowana przez autorów ankieta miała na celu zebranie podstawowych danych socjodemograficznych. Wyniki: Zaobserwowano różnice między grupą kliniczną a kontrolną w przypadku następujących grup zachowań pośrednio autodestruktywnych: zaniedbania zdrowotne, nieuważność, nieostrożność i brak planowania, zaniedbania osobiste i społeczne, pasywność (bierność). Zachowania z wymienionych obszarów okazały się częstsze w grupie klinicznej. Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w zakresie zachowań transgresyjnych, spożywania alkoholu i palenia papierosów. Wnioski: Można przypuszczać, że zaburzenia depresyjne i lękowe sprzyjają występowaniu zachowań pośrednio autodestruktywnych.

Słowa kluczowe: pośrednia autodestruktywność, depresja, zaburzenia lękowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Analiza zgłoszeń do Izby Przyjęć Szpitala Psychiatrycznego w Bielsku-Białej związanych z zaburzeniami psychotycznymi wynikającymi z używania substancji psychoaktywnych
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 160–165
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0018
STRESZCZENIE

Wstęp: Choć używanie substancji psychoaktywnych jest w dzisiejszych czasach coraz bardziej popularne, wciąż nie ma zbyt wielu danych na temat zaburzeń psychotycznych związanych z toksycznością tych substancji. Celem niniejszego artykułu jest opis zaburzeń psychotycznych wśród pacjentów zgłaszających się na Izbę Przyjęć jednego ze szpitali psychiatrycznych w Bielsku-Białej w okresie siedmiu lat. Materiał i metody: Retrospektywna analiza przypadków osób, które w okresie od stycznia 2010 do grudnia 2016 roku zgłosiły się do Oddziału Ratunkowego i zostały przyjęte na Oddział Psychiatryczny w Bielsku-Białej z rozpoznaniem zaburzeń psychicznych i zaburzenia zachowania spowodowanych naprzemiennym przyjmowaniem środków psychoaktywnych. Kryterium wykluczającym było wcześniejsze lub jednoczesne rozpoznanie zaburzeń psychotycznych na podłożu choroby psychicznej. Do analizy danych użyto statystyki opisowej, do wykonywania obliczeń statystycznych – bezpłatnego oprogramowania arkusza kalkulacyjnego. Wyniki: W badanym okresie było 5769 hospitalizacji, przyczynę 156 stanowiły zaburzenia psychotyczne związane z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych. Przeciętny pacjent był 26-letnim mężczyzną z wykształceniem niższym, bezrobotnym i samotnym. W prawie jednej trzeciej przypadków odnotowano dodatkowo nadużywanie alkoholu. W odniesieniu do stanu psychicznego najczęściej zgłaszanymi objawami były: urojenia (63,5%), omamy (50%), myśli samobójcze (14,1%), znaczne pobudzenie psychoruchowe (31,4%). W 60,2% przypadków odnotowano agresywne zachowania. Wnioski: Większość hospitalizacji wiązała się z takimi objawami, jak urojenia i halucynacje. Poważnym problemem było agresywne zachowanie pacjentów stanowiące zagrożenie dla innych. Stosowanej substancji często nie udało się zidentyfikować.

Słowa kluczowe: nowe substancje psychoaktywne, dopalacze, zaburzenia psychotyczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Psychiatria wieku rozwojowego – badanie ankietowe uczestników I Kongresu Zdrowia Psychicznego
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 166–172
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0019
STRESZCZENIE

Dyskusja na temat organizacji opieki medycznej i wsparcia pozamedycznego dla osób z zaburzeniami psychicznymi trwa od wielu lat. W toku rozmów o godności i prawach pacjenta nie można zapominać, że podstawowym prawem chorego jest prawo do leczenia. I Kongres Zdrowia Psychicznego, który odbył się 8 maja 2017 roku w Warszawie, został zorganizowany ze względu na dramatyczny stan opieki psychiatrycznej w Polsce. Problemom psychiatrii dzieci i młodzieży poświęcona była osobna sesja; wśród 120 jej uczestników zostało przeprowadzone anonimowe badanie ankietowe. Otrzymano 54 wypełnione ankiety. Blisko 90% respondentów stanowili ludzie zawodowo zajmujący się opieką nad osobami w wieku rozwojowym. Pytania dotyczyły poglądów na temat sytuacji psychiatrii dzieci i młodzieży w Polsce, a także refleksji związanych z wystąpieniami prezentowanymi w trakcie sesji. Większość ankietowanych oceniła dane na temat rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży jako alarmujące. Badani zwracali uwagę na brak realnego dostępu do pomocy psychologicznej i psychiatrycznej oraz podkreślali, że system psychiatrycznej opieki zdrowotnej wymaga radykalnych działań naprawczych. Według respondentów konieczne są zmiany systemowe. Kolejnym często poruszanym zagadnieniem była kluczowa rola oddziaływań profilaktycznych. W profilaktyce należy uwzględnić pracę z rodziną. Ważna jest też współpraca z innymi resortami, zwłaszcza z resortem edukacji. Za pozytywne zjawisko ankietowani uznali podjęcie wspólnych działań przez przedstawicieli różnych środowisk.

Słowa kluczowe: psychiatria dzieci i młodzieży, opieka zdrowotna, opieka środowiskowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Samookaleczenia bez intencji samobójczej a zachowania samobójcze
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 173–179
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0020
STRESZCZENIE

Wstęp: Samookaleczenia bez intencji samobójczej i zachowania samobójcze stanowią istotny problem w populacji rozwojowej, szczególnie wśród adolescentów leczonych psychiatrycznie. Zamierzone akty autoagresji bez intencji samobójczej najczęściej obejmują cięcie skóry, ale również uderzanie, gryzienie czy przyjmowanie leków w dawkach przekraczających lecznicze. Samouszkodzenia mogą pełnić różne funkcje i wynikać z różnych motywacji, co skutkuje mnogością definicji i pojęć opisujących ten proces. Związek samouszkodzeń z ryzykiem zachowań samobójczych to przedmiot licznych analiz, podobnie jak inne czynniki ryzyka samobójstwa. Materiał i metoda: Artykuł jest przeglądem badań dotyczących zachowań samobójczych i samookaleczeń bez intencji samobójczych. Wykorzystano literaturę z baz danych Medline i dostępne artykuły polskojęzyczne. Omówienie: Związek między samookaleczeniami z intencją samobójczą a samookaleczeniami bez tej intencji jest złożony. Liczne badania wskazują na różnice w zakresie intencji, rozpowszechnienia i letalności. W artykule przedstawiono także analizę teorii próbujących wyjaśnić związek między samookaleczeniami bez intencji samobójczej a zachowaniami samobójczymi. Przybliżono m.in. teorię bramy, teorię trzeciej zmiennej i teorię interpersonalną Joinera wraz z modelem zintegrowanym zaproponowanym przez Hamzę i wsp. W najnowszej rewizji klasyfikacji DSM przyjęto po raz pierwszy kryteria diagnostyczne dla samookaleczeń bez intencji samobójczej i zachowań samobójczych, co może stanowić dobry punkt wyjścia do ujednolicenia stosowanych pojęć i poprawić spójność wyników poszczególnych badań. Wnioski: Lepsze rozumienie, przewidywanie i leczenie samookaleczeń bez intencji samobójczej wymaga prowadzenia dalszych badań.

Słowa kluczowe: samouszkodzenia bez intencji samobójczej, samobójstwo, adolescencja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Skale oceny ryzyka samobójstwa dorosłych w praktyce psychologa klinicznego i psychiatry: przegląd dostępnych narzędzi
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 180–187
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0021
STRESZCZENIE

W kontekście znacznej liczby samobójstw, niewielkiej zgłaszalności zagrożonych nimi osób i dużych trudności, jakich nastręcza ocena ryzyka samobójczego, znaczenia nabierają narzędzia oceny – zarówno te stworzone w innym celu, ale uwzględniające ocenę ryzyka samobójczego (narzędzia oceny ogólnego stanu psychicznego, nastroju, beznadziejności, bólu psychicznego, resilience), jak i te stworzone w celu oceny ryzyka samobójczego. Drugą grupę narzędzi można dodatkowo podzielić według wieku docelowej populacji (dorośli vs dzieci/młodzież) i w zależności od osoby dokonującej oceny (profesjonalista vs samoocena). W pracy przedstawiono skale przeznaczone dla dorosłych. Narzędzia oceny dokonywanej przez profesjonalistę obejmują Skalę Intencji Samobójczych, Skalę Intencji Samobójczych Pierce’a, Skalę Tendencji Samobójczych, Skalę SAD PERSONS, Skalę Oceny Nasilenia Myśli i Tendencji Samobójczych w Schizofrenii, Ocenę Pielęgniarską Ryzyka Popełnienia Samobójstwa, Narzędzie do Oceny Ryzyka Samobójstwa, Suicide Attempt Self-Injury Interview oraz Immediate Action Protocol. Samoocenę dorosłych umożliwiają zaś Skala Samobójczych Ideacji Becka, Skala Harkavy Asnis do badania ryzyka samobójstwa, Adult Suicidal Ideation Questionnaire, Positive and Negative Suicide Ideation Inventory, Suicidal Behaviors Questionnaire-Revised, Risk Assessment Suicidality Scale i Cultural Assessment of Risk for Suicide. Duża liczba istniejących narzędzi kontrastuje z małą liczbą skal przetłumaczonych na język polski, a w przypadku tych ostatnich często brakuje wiarygodnych badań na polskiej populacji, co wskazuje na konieczność dalszych badań.

Słowa kluczowe: samobójstwo, narzędzia oceny ryzyka samobójstwa, profilaktyka samobójstw
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Komu, kiedy i w jakiej dawce? Miejsce arypiprazolu w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 188–193
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0022
STRESZCZENIE

Arypiprazol to neuroleptyk atypowy o udowodnionej skuteczności w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej typu I. Mimo wieloletniej już obecności na rynku lek wciąż nie jest wybierany przez psychiatrów tak często, jak mógłby i powinien być. Arypiprazol traktuje się jako lek dodany, dołączany w niewielkiej dawce do innego neuroleptyku, a nie jako główny lek przeciwpsychotyczny czy zapobiegający nawrotom manii. Postępowanie to nie pozwala osiągnąć pełni korzyści i uzyskać optymalnego efektu klinicznego arypiprazolu. Do przyczyn opisanego stanu rzeczy należą nieznajomość wszystkich możliwości klinicznych, jakie daje profil farmakologiczny tego neuroleptyku, i niedocenianie jego skuteczności. Arypiprazol jest lekiem relatywnie dobrze tolerowanym, rzadziej niż niektóre inne atypowe leki przeciwpsychotyczne powoduje występowanie objawowej hiperprolaktynemii, wydłużenie odstępu QT, upośledzenie tolerancji glukozy czy istotny przyrost masy ciała. Jego przyjmowanie wiąże się z niskim ryzykiem objawów pozapiramidowych. Korzystny profil bezpieczeństwa umożliwia zastosowanie leku u chorych obciążonych somatycznie, po 65. roku życia i otyłych. W artykule krótko podsumowano stan wiedzy na temat działania arypiprazolu w chorobie afektywnej dwubiegunowej i schizofrenii, skupiając się na aspektach praktycznych. Odpowiedziano również na następujące pytania:

  • Jacy pacjenci najbardziej skorzystają wskutek leczenia arypiprazolem i jak dostosować dawkę do profilu objawów?
  • Kiedy pomyśleć o zmianie terapii na arypiprazol?
  • Kiedy zdecydować się na arypiprazol w monoterapii, a kiedy – w ramach leczenia skojarzonego?

Aby jak najlepiej ukazać możliwości terapeutyczne arypiprazolu, w artykule przedstawiono pokrótce kilka przypadków klinicznych, w których terapia omawianym lekiem przyniosła dobre rezultaty.

Słowa kluczowe: arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa, schizofrenia, wysokie dawki, przypadki kliniczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Problematyka pracy emocjonalnej w zawodach medycznych. Przegląd literatury naukowej z lat 2010–2017
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 194–199
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0023
STRESZCZENIE

Wstęp: W trakcie kontaktu pracownika medycznego z pacjentem zachodzą zjawiska związane z regulacją emocji nazywane pracą emocjonalną. Celem artykułu był przegląd literatury fachowej dotyczącej pracy emocjonalnej występującej w zawodach medycznych. Materiał i metoda: Za pomocą baz danych EBSCO, Medline, ScienceDirect, Ovid MEDLINE oraz wyszukiwarki PubMed wybrano artykuły anglojęzyczne i pełnotekstowe opublikowane w latach 2010–2017. Wyniki: Wybrano 62 artykuły spełniające założone kryteria do opisu omawianego zagadnienia. Artykuły dotyczyły czterech grup tematycznych: występowania pracy emocjonalnej w różnych zawodach medycznych, intrapersonalnych aspektów pracy emocjonalnej, interpersonalnych i organizacyjnych aspektów pracy emocjonalnej oraz negatywnych jej następstw. Wnioski: Rokrocznie rośnie liczba artykułów przeglądowych i źródłowych potwierdzających występowanie pracy emocjonalnej w zawodach medycznych. Praca emocjonalna w służbie zdrowia jest zjawiskiem nadal zbyt mało upowszechnionym, brakuje specjalistycznych kursów adresowanych do pracowników oraz zmian organizacyjnych sprzyjających konstruktywnym metodom radzenia sobie z negatywnymi jej następstwami.

Słowa kluczowe: inteligencja emocjonalna, empatia, opieka, stres zawodowy, wypalenie zawodowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Aktualny stan badań nad zaburzeniami psychicznymi u wspinaczy wysokogórskich
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 200–207
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0024
STRESZCZENIE

W literaturze dotyczącej wspinaczki wysokogórskiej i alpinizmu podkreśla się wpływ licznych czynników stresowych i zakłócających związanych z dużymi wysokościami. Spośród różnych zespołów psychopatologicznych spowodowanych tymi czynnikami stosunkowo najlepiej opisana wydaje się ostra choroba górska. Jej powikłania – w postaci wysokościowego obrzęku mózgu i obrzęku płuc – mogą w skrajnych przypadkach prowadzić do zagrożenia życia. W przebiegu ostrej choroby górskiej obserwuje sie różnorodne objawy psychopatologiczne, spośród których najszerszego opisu (w literaturze zarówno naukowej, jak i popularnej) doczekały się zaburzenia poznawcze i psychotyczne. W ostatnich latach wskazuje się także na znaczenie objawów lękowych i zaburzeń snu, przy czym te ostatnie występują i w ostrej, i w chronicznej postaci choroby górskiej; druga z wymienionych postaci jest charakterystyczna dla ludności autochtonicznej i ludności napływowej, która przez dłuższy czas zamieszkuje tereny wysokogórskie. Istnieją też przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnych form uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego będących skutkiem długotrwałego oddziaływania urazowych czynników środowiska wysokogórskiego. Zespół ten określony został mianem astenii wysokogórskiej. Do objawów osiowych należą zaburzenia funkcji intelektualnych, emocjonalnych i popędowych. Dotychczasowe badania dają podstawę do wyróżnienia trzech postaci astenii wysokogórskiej: charakteropatycznej, encefalopatycznej i neuroplegicznej. Autorzy przedstawiają obrazy psychopatologiczne ostrej choroby górskiej i astenii wysokogórskiej oraz aktualny stan badań nad funkcjonowaniem poznawczym wspinaczy.

Słowa kluczowe: wspinaczka wysokogórska, choroba górska, mózgowa astenia wysokogórska, zaburzenia funkcji poznawczych
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Fat talk – mechanizmy i konsekwencje dewaluacji własnego wyglądu
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 208–211
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0025
STRESZCZENIE

Praca syntetycznie prezentuje zjawisko psychospołeczne, jakim są konwersacje typu fat talk, czyli komunikaty, w których podmiot dewaluuje własny wygląd. Powszechność tego zjawiska w cywilizacji zachodniej jest ściśle związana z charakterystyczną dla współczesnej kultury masowej nadmierną koncentracją na fizyczności. W artykule przedstawiono główne nurty teoretyczne definiujące to zjawisko oraz analizujące mechanizmy jego powstawania i podtrzymywania. Aby wytłumaczyć skłonność pewnych osób do angażowania się w konwersacje oparte na fat talk, badacze odwołują się do założeń teorii autopercepcji, teorii uprzedmiotowienia czy zjawiska pluralistycznej ignorancji. Bazując na wynikach aktualnych doniesień naukowych, wskazano ponadto czynniki predysponujące do częstszej autodewaluacji wyglądu. Wnioski z badań sugerują, iż populacją najbardziej narażoną na uczestnictwo w fat talk są dziewczęta w okresie adolescencji, niezadowolone ze swojego wyglądu mimo normatywnej masy ciała lub nawet niedowagi. Istotną rolę odgrywają również system rodzinny i używane w jego obrębie komunikaty skoncentrowane na wyglądzie czy wadze. Analiza danych literaturowych sugeruje istnienie krótkoterminowych pozytywnych konsekwencji fat talk w postaci niwelowania nieprzyjemnych stanów emocjonalnych jednostki. Niemniej obserwowane są też poważne i długoterminowe negatywne efekty, obejmujące większe ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania, zaburzeń depresyjnych albo dymorficznych zaburzeń ciała – nie tylko wśród osób bezpośrednio zaangażowanych w fat talk, ale także w grupie biernych odbiorców. Zjawisko fat talk stanowi zatem ważny element praktyki klinicznej i działań psychoprofilaktycznych.

Słowa kluczowe: fat talk, obraz ciała, zachowania zdrowotne, zaburzenia dysmorficzne ciała, zaburzenia odżywiania
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Jakość życia u chorych z jadłowstrętem psychicznym – badanie przeglądowe
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 212–216
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0026
STRESZCZENIE

Wstęp: Zaburzenia odżywiania są jednostką kryterialną charakteryzującą się niewystarczającym lub nadmiernym wzorcem odżywiania czy też lękiem związanym z wyglądem własnego ciała. Jedną z ich postaci jest jadłowstręt psychiczny. Oprócz objawów psychicznych związanych między innymi z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała charakterystyczne jest występowanie powikłań somatycznych wynikających ze znacznego ubytku wagi. W związku z faktem, że pomimo obniżenia obiektywnej jakości funkcjonowania osoby te rzadko poszukują pomocy lekarskiej, interesująca wydaje się ich subiektywna ocena jakości życia. Cel: Systematyczny przegląd piśmiennictwa dotyczącego badań na temat jakości życia u pacjentów z jadłowstrętem psychicznym. Metoda: Przegląd prac w języku polskim i angielskim z okresu ostatnich 5 lat (2013–2018), pozyskanych z elektronicznych baz MEDLINE/PubMed, Cochrane Library, Google Scholar, na podstawie słów kluczowych: „jadłowstręt psychiczny”, „zaburzenia odżywiania”, „jakość życia”, anorexia nervosa, quality of life, „QoL”, eating disorders, pojawiających się w tytułach oraz abstraktach. Wyżej wymienione bazy były przeglądane niezależnie przez każdego autora, a następnie wybrane publikacje zostały ze sobą zestawione w celu wykluczenia duplikatów. Ostatecznie do analizy włączono 25 publikacji, z czego 13 zostało poddanych szczegółowemu opracowaniu jako najbardziej zgodne z tematyką przeglądu. Wnioski: Badania wykazały niższą jakość życia u osób chorujących na jadłowstręt psychiczny. U osób, które podjęły leczenie, jakość życia może się poprawić, jednak i tak będzie niższa niż w populacji ogólnej, mimo remisji choroby.

Słowa kluczowe: jadłowstręt psychiczny, zaburzenia odżywiania, jakość życia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Sprawozdanie z I Kongresu Suicydologicznego w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 217–218
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0027
STRESZCZENIE

Dwudziestego drugiego marca 2018 roku w Auli 1000 Uniwersytetu Medycznego (UM) w Łodzi przy ul. Pomorskiej 251 odbył się I Kongres Suicydologiczny, poświęcony perspektywom zapobiegania samobójstwom i depresji w Polsce, w którym udział wzięli zagraniczni i krajowi eksperci w dziedzinie suicydologii. Przesłanie kongresu brzmiało: „Twoje działania mogą uratować życie”. Wydarzenie zorganizowały: Departament Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia, Zespół Roboczy ds. Prewencji Samobójstw i Depresji przy Radzie ds. Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Instytut Psychiatrii i Neurologii (IPiN) w Warszawie, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne (PTS), Sekcja Naukowa Suicydologii Polskiej Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (PTP) oraz Regionalne Centrum Polityki Społecznej – Jednostka Organizacyjna Samorządu Województwa Łódzkiego.

POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)