Terapia poznawcza oparta na uważności w leczeniu i zapobieganiu depresji
1 Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, Polska
2 Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, Polska
Adres do korespondencji: Dr n. med. Paweł Holas, Wydział Psychologii, ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, pok. 108, tel.: +48 501 254 501, e-mail: pawel.holas@psych.uw.edu.pl
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (1), p. 49–55
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0007
STRESZCZENIE

Terapia poznawcza oparta na uważności została opracowana na przełomie XX i XXI wieku jako grupowa interwencja terapeutyczna stosowana u osób z depresją w okresie remisji w celu zapobiegania nawrotom. Od pierwszej publikacji z 2000 roku oceniającej skuteczność tej terapii przeprowadzono wiele badań i metaanaliz, których wyniki potwierdzają jej efektywność w profilaktyce nawrotów depresji. Na podstawie wyników badań brytyjski National Institute for Health and Care Excellence już w 2009 roku zarekomendował wspomnianą terapię jako skuteczną metodę zapobiegania nawrotom depresji u osób z co najmniej trzema epizodami w wywiadzie będących obecnie w remisji. W ostatniej dekadzie opublikowano również szereg obiecujących badań dotyczących efektywności terapii poznawczej opartej na uważności w aktualnych epizodach depresji i w depresji chronicznej, a także oceniających mechanizmy, poprzez które ten rodzaj interwencji wywiera terapeutyczny wpływ. Wykazano, że w mechanizmie zmiany pod wpływem terapii pośredniczą wzrost zdolności do bycia uważnym i współczującym wobec samego siebie czy osłabienie tendencji do ruminowania i zamartwiania się. Mimo uznanej pozycji tej formy terapii wśród metod terapeutycznych opartych na dowodach opublikowano dotychczas niewiele polskojęzycznych prac na jej temat. Niniejszy artykuł wypełnia tę lukę, oferując systematyczny przegląd wyników badań nad skutecznością terapii poznawczej opartej na uważności oraz jej mechanizmów zmiany w depresji i profilaktyce depresji.

Słowa kluczowe: MBCT, depresja, skuteczność, mechanizmy zmiany