Finansjalizacja wpływa na jakość relacji terapeutycznej w psychoterapii
1 Institute of Psychology, Ignatianum University in Cracow, Poland
2 Institute of Psychiatry and Neurology, Warsaw, Poland
3 Department of Gynecologic Oncology, Jagiellonian University Medical College in Cracow, Poland
4 Department of Psychiatry, Jagiellonian University Medical College, Cracow, Poland
Correspondence: Marcin Jacek Jabłoński, MD, PhD, Instytut Psychologii, Akademia Ignatianum, ul. Kopernika 26, 31-501 Kraków, tel.: +48 609 502 393, fax: +48 12 399 95 01, e-mail: marcinjablonski@interia.pl
Psychiatr Psychol Klin 2015, 15 (1), p. 13–18
DOI: 10.15557/PiPK.2015.0002
STRESZCZENIE

Wprowadzenie: Relacja terapeutyczna jest szczególnym związkiem terapeuty i pacjenta. Dobrze rozwinięty związek terapeutyczny należy do najważniejszych niespecyficznych technik wszystkich podejść terapeutycznych. Relacje terapeutyczne z definicji rozgrywają się w środowisku społecznym, kształtującym mentalność zarówno terapeutów, jak i pacjentów. Jednym z dominujących w tym środowisku procesów jest szeroko obecnie dyskutowane zjawisko finansjalizacji, czyli podporządkowania całej organizacji nowoczesnych społeczeństw wymogom rynków finansowych. Celem niniejszej pracy jest podjęcie dyskusji na temat potencjalnego wpływu finansjalizacji na osobiste postawy i zachowania psychoterapeutów, jak również na jakość świadczonych przez nich usług terapeutycznych. Omówienie: Została podjęta teoretyczna analiza korelacji zasadniczych składowych relacji terapeutycznej, którymi są: zaufanie, realność, indywidualność podejścia, przejrzystość, uczciwość, prawda, dobro pacjenta, ze zjawiskami charakterystycznymi dla procesu finansjalizacji, takimi jak: zamiana relacji na transakcję, nieufność, reklama, podejście statystyczne, zyskowność, akceptacja kłamstwa, relatywizm, konsumpcjonizm, dostrzeganie własnych korzyści przed postawami utylitarnymi. Podsumowanie: Finansjalizacja może wpływać na relację terapeutyczną poprzez niezreflektowaną przez terapeutę „introjekcję finansjalizacji”. Głównym skutkiem poznawczo-behawioralnym tego procesu może być zmiana proporcji pomiędzy fundamentami relacji terapeutycznej a definiowanymi w pracy fundamentami finansjalizacji na korzyść tych ostatnich, co może prowadzić do systematycznego obniżania jakości terapii, zacierania się jej indywidualnego charakteru, co staraliśmy się wykazać. Według naszej wiedzy jest to pierwszy artykuł opisujący potencjalną korelację pomiędzy zjawiskiem finansjalizacji a psychoterapią.

Słowa kluczowe: finansjalizacja, relacja terapeutyczna, kontekst społeczny psychoterapii, etyka zawodowa psychoterapeuty