Poczucie koherencji kobiet – ofiar przemocy domowej

Zakład Psychologii, Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji, Lublin. Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Zbigniew B. Gaś
Correspondence to: Dr Małgorzata Sitarczyk, Zakład Psychologii, Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji, ul. Projektowa 4,
20-209 Lublin, tel.: 601 165 980, e-mail: malgorzata.sitarczyk@interia.pl
Source of financing: Department own sources

PSYCHIATR. PSYCHOL. KLIN. 2013, 13 (4), p. 250–263
Dla tego artykułu nie dodano pliku PDF.
STRESZCZENIE

W artykule przedstawiono problematykę zmian osobowościowych obserwowanych u kobiet będących ofiarami długotrwałej przemocy domowej. W prezentowanych badaniach dowiedziono, że kobiety długotrwale doświadczające przemocy domowej charakteryzują się niskim poczuciem koherencji, co wyraża się w obniżonym poczuciu sensowności, zaradności i zrozumiałości w odniesieniu do własnej sytuacji życiowej. Badania empiryczne oparto na paradygmacie, zgodnie z którym poczucie koherencji jest podstawowym wymiarem osobowości mającym istotny wpływ na radzenie sobie w sytuacjach nowych, trudnych i niepewnych. Program badań obejmował 56 kobiet z województwa lubelskiego. Grupę eksperymentalną stanowiły kobiety, które były ofiarami przemocy domowej i korzystały z indywidualnego poradnictwa w Centrum Interwencji Kryzysowej. W skład grupy kontrolnej weszły kobiety, które w swoim życiu nie spotkały się z przemocą, a które pochodziły z tych samych środowisk co ofiary przemocy. Przedstawione w opracowaniu badania diagnostyczne, łącznie z danymi zawartymi w studium przypadku, ukazały kobiety – ofiary przemocy domowej jako osoby o niestabilnej samoocenie i niskim poczuciu koherencji. Obraz kobiet doświadczających przemocy domowej nakreślony zgodnie z założeniami koncepcji Antonovsky’ego wskazuje na brak zrozumiałości celów swojego postępowania u badanych oraz ich niskie poczucie sterowalności i sensowności w zakresie motywów działania. Ofiary przemocy mają także tendencję do postrzegania dostępnych zasobów osobistych, społecznych czy materialnych jako niewystarczających do tego, by sprostać wymogom, jakie stawiają konkretne sytuacje życiowe.

Słowa kluczowe: przemoc, ofiara przemocy, reakcje na przemoc, poczucie koherencji, osobowość